NEET-UG 2026 पेपर लीक विवाद अब संसदीय समितिसम्म पुगेको छ। राष्ट्रिय परीक्षा एजेन्सी अर्थात् NTA को कार्यप्रणाली, परीक्षा सुधार र पेपर लीक प्रकरणको अनुसन्धानबारे छलफल गर्न संसदीय स्थायी समितिले NTA अध्यक्ष प्रदीप कुमार जोशी र शिक्षा मन्त्रालयका वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई बोलाएको छ।
यो बैठक २१ मे मा प्रस्तावित छ, जहाँ NEET-UG 2026 पेपर लीक प्रकरण, NTA सुधार र के. राधाकृष्णन समिति का सिफारिसहरूको कार्यान्वयनबारे छलफल हुनेछ।
कुन अधिकारीहरूलाई बोलाइएको छ?
संसदीय स्थायी समितिले शिक्षा मन्त्रालयअन्तर्गत उच्च शिक्षा विभागका सचिव विनीत जोशी र NTA अध्यक्ष प्रदीप कुमार जोशी लाई छलफलका लागि बोलाएको छ।
यो समितिको अध्यक्षता कांग्रेस नेता दिग्विजय सिंह ले गरिरहेका छन्।
बैठकको मुख्य एजेन्डा
समितिले मुख्य रूपमा यी विषयहरूमा छलफल गर्नेछ:
NEET-UG 2026 पेपर लीक प्रकरणको वर्तमान अवस्था
NTA सुधारको प्रगति
के. राधाकृष्णन समितिका सिफारिसहरूको कार्यान्वयन
परीक्षा प्रणालीको पारदर्शिता र सुरक्षा
भविष्यमा यस्ता घटना रोक्ने रणनीति
यो बैठक किन महत्त्वपूर्ण छ?
NEET-UG 2026 परीक्षा ३ मे मा सञ्चालन गरिएको थियो, तर पेपर लीक र अनियमितताको आरोपपछि परीक्षा रद्द गरिएको थियो। करिब २३ लाख उम्मेदवारहरूले यस परीक्षाका लागि दर्ता गरेका थिए।
NTA का अनुसार, परीक्षापछि ७ मे साँझ कथित गडबडीबारे जानकारी प्राप्त भएको थियो। त्यसपछि विषय गम्भीर बनेको र अन्ततः परीक्षा रद्द गर्ने निर्णय गरिएको थियो।
अब NEET-UG 2026 को पुनः परीक्षा २१ जुन मा सञ्चालन गरिनेछ।
2027 देखि NEET अनलाइन मोडमा
शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधान ले हालै घोषणा गरेका छन् कि NEET-UG लाई आगामी वर्ष अर्थात् 2027 देखि कम्प्युटर आधारित परीक्षा मोड मा लगिनेछ। यसको उद्देश्य पेपर लीकजस्ता घटनाहरू रोक्नु र परीक्षा प्रणालीलाई अझ सुरक्षित तथा पारदर्शी बनाउनु हो।
NTA सुधारमाथि ठूलो प्रश्न
पेपर लीक विवादपछि NTA को आन्तरिक व्यवस्था, कर्मचारी अभाव, आउटसोर्सिङमा निर्भरता र जवाफदेहितामाथि गम्भीर प्रश्न उठेका छन्।
के. राधाकृष्णन समितिले पहिले नै NTA लाई मजबुत बनाउने, स्थायी कर्मचारी नियुक्त गर्ने, निगरानी सुधार गर्ने र परीक्षा सुरक्षा प्रणालीलाई स्तरोन्नति गर्ने सिफारिस गरेको थियो। अब संसदीय समिति यी सुधारहरूमा कति प्रगति भयो भन्ने हेर्न चाहन्छ।
AI र शिक्षाबारे पनि छलफल
NEET र NTA सम्बन्धी मुद्दाबाहेक समितिले शिक्षामा कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात् AI को प्रभाव र विद्यार्थीहरूको रोजगारी क्षमता बढाउने रणनीतिबारे पनि छलफल गर्नेछ। यसका लागि Anthropic India, Pratham, IIT Kanpur, Infosys र IIT Madras का प्रतिनिधिहरूलाई पनि बोलाइएको छ।
निष्कर्ष
NEET-UG 2026 पेपर लीक प्रकरण अब केवल परीक्षा सम्बन्धी विवाद मात्र रहेन। यो देशको परीक्षा प्रणालीको विश्वसनीयता, विद्यार्थीहरूको विश्वास र संस्थागत जवाफदेहितासँग जोडिएको ठूलो विषय बनेको छ।
संसदीय समितिले NTA प्रमुख र शिक्षा मन्त्रालयका अधिकारीहरूलाई बोलाउनु परीक्षा सुधारबारे गम्भीर छलफल आवश्यक भएको संकेत हो।
विद्यार्थी र अभिभावकहरूको सबैभन्दा ठूलो माग यही हो कि परीक्षा निष्पक्ष होस्, अनुसन्धान पारदर्शी होस्, र भविष्यमा कुनै मेहनती विद्यार्थीको सपना पेपर लीक वा प्रणालीको कमजोरीका कारण नटुटोस्।